ترجمه مدارک و اسناد همیشه به یک شکل انجام نمی‌شود. گاهی هدف فقط فهم محتوای یک متن است و گاهی ترجمه قرار است به یک دانشگاه، سفارت، دادگاه، شرکت یا سازمان رسمی ارائه شود. در این دو حالت، الزامات ترجمه می‌تواند کاملاً متفاوت باشد.
شناخت تفاوت ترجمه رسمی و ترجمه غیررسمی به افراد کمک می‌کند قبل از سفارش ترجمه، نوع مناسب خدمت را انتخاب کنند و برای فرایندهای اداری، تحصیلی یا حقوقی با مشکل کمتری مواجه شوند.
ترجمه غیررسمی چیست؟
ترجمه غیررسمی معمولاً برای انتقال محتوا و مفهوم یک متن به زبان دیگر انجام می‌شود و الزاماً توسط مترجم رسمی قوه قضاییه ارائه نمی‌شود.
برای مثال، اگر فردی بخواهد محتوای یک قرارداد، مقاله، نامه یا سند را صرفاً برای مطالعه شخصی به زبان دیگری منتقل کند، ممکن است ترجمه غیررسمی نیاز او را برطرف کند.
در چنین مواردی تمرکز اصلی بر دقت ترجمه، انتقال مفهوم و تناسب زبان با مخاطب است.
ترجمه رسمی چیست؟
ترجمه رسمی برای اسناد و مدارکی انجام می‌شود که قرار است در یک فرایند رسمی مورد استفاده قرار گیرند و مطابق مقررات مربوط، توسط مترجم رسمی تنظیم می‌شود.
در ایران، ترجمه رسمی اسناد توسط مترجمان رسمی قوه قضاییه انجام می‌شود. ترجمه رسمی دارای مشخصات و قالب مشخصی است و در صورت نیاز، ممکن است پس از ترجمه به تأییدات دیگری نیز نیاز داشته باشد.
نکته مهم این است که رسمی بودن ترجمه به‌تنهایی تضمین نمی‌کند که هر مرجع خارجی آن را بدون شرط بپذیرد. مرجع مقصد ممکن است الزامات جداگانه‌ای داشته باشد.
برای آشنایی بیشتر با این خدمت می‌توانید صفحه ترجمه رسمی بیلین را ببینید.
مهم‌ترین تفاوت‌های ترجمه رسمی و غیررسمی
۱. هدف استفاده
مهم‌ترین تفاوت، هدف استفاده از ترجمه است.
اگر ترجمه صرفاً برای مطالعه، ارتباط، تحقیق یا استفاده داخلی تهیه شود، در بسیاری از موارد ترجمه غیررسمی کافی است.
اما اگر مدرک قرار است در یک فرایند رسمی ارائه شود، احتمال نیاز به ترجمه رسمی بیشتر است.
۲. وضعیت مترجم
ترجمه رسمی اسناد در ایران توسط مترجم رسمی انجام می‌شود و چارچوب مشخصی برای تنظیم آن وجود دارد.
در ترجمه غیررسمی، مترجم می‌تواند بر اساس نوع پروژه و نیاز مشتری انتخاب شود و الزامات ترجمه رسمی بر آن حاکم نیست.
۳. قالب و اعتبار اداری
ترجمه رسمی در قالبی مشخص تنظیم می‌شود و برای استفاده در فرایندهای رسمی طراحی شده است.
در مقابل، ترجمه غیررسمی بیشتر بر انتقال صحیح محتوا تمرکز دارد و به‌خودی‌خود جایگزین ترجمه رسمی برای یک فرایند اداری نمی‌شود.
۴. نیاز به تأییدات
برخی ترجمه‌های رسمی ممکن است برای استفاده در مقصد به تأییدات بیشتری نیاز داشته باشند. نوع این تأییدات به کشور، سازمان و نوع سند بستگی دارد.
ترجمه غیررسمی معمولاً چنین فرایندی ندارد.
آیا ترجمه رسمی همیشه بهتر است؟
این سؤال پاسخ ساده‌ای ندارد.
اگر یک دانشگاه، سفارت یا سازمان مشخصاً ترجمه رسمی درخواست کرده باشد، ترجمه غیررسمی انتخاب مناسبی نیست.
اما اگر هدف فقط مطالعه محتوای یک سند باشد، پرداخت هزینه ترجمه رسمی ممکن است ضرورت نداشته باشد.
بنابراین، انتخاب ترجمه رسمی یا غیررسمی باید بر اساس نیاز واقعی پرونده انجام شود، نه صرفاً تصور اینکه ترجمه رسمی همیشه گزینه بهتر است.
اگر درباره نوع ترجمه مناسب برای پرونده خود تردید دارید، پیش از سفارش می‌توانید شرایط پرونده را بررسی کنید و از مشاوره قبل از سفارش ترجمه رسمی استفاده کنید.
یک اشتباه رایج
گاهی افراد ابتدا مدارک خود را ترجمه می‌کنند و بعد متوجه می‌شوند که مرجع مقصد شرایط متفاوتی داشته است.
برای مثال، ممکن است یک دانشگاه ترجمه مدارک خاصی را بخواهد، یا یک سازمان برای پذیرش سند، تأییدات بیشتری درخواست کند.
به همین دلیل، ترتیب منطقی کار بهتر است چنین باشد:
شناخت مقصد → بررسی الزامات → انتخاب مدارک → انتخاب نوع ترجمه → انجام ترجمه
نه اینکه ابتدا همه مدارک ترجمه شوند و بعد درباره نحوه استفاده از آنها تصمیم گرفته شود.
برای انتخاب نوع ترجمه چه سؤالاتی بپرسیم؟
قبل از سفارش، این موارد را مشخص کنید:
- ترجمه برای چه سازمان یا فردی است؟
- کشور مقصد کدام است؟
- آیا مرجع مقصد ترجمه رسمی درخواست کرده است؟
- آیا تأییدات بیشتری لازم است؟
- کدام مدارک واقعاً مورد نیاز هستند؟
- آیا نسخه جدید یا اصل مدرک لازم است؟
پاسخ به همین چند سؤال می‌تواند از بسیاری از هزینه‌ها و دوباره‌کاری‌ها جلوگیری کند.
جمع‌بندی
تفاوت اصلی ترجمه رسمی و غیررسمی در هدف استفاده، وضعیت مترجم، قالب ارائه و الزامات پذیرش است.
ترجمه غیررسمی برای بسیاری از نیازهای شخصی و محتوایی مناسب است، در حالی که ترجمه رسمی برای بسیاری از فرایندهای اداری، تحصیلی و حقوقی مورد نیاز قرار می‌گیرد.
بنابراین، پیش از سفارش ترجمه، ابتدا شرایط مرجع دریافت‌کننده را بررسی کنید و سپس نوع مناسب ترجمه را انتخاب کنید. این رویکرد ساده می‌تواند از صرف هزینه برای خدمات غیرضروری یا انجام ترجمه‌ای که در مقصد پذیرفته نمی‌شود جلوگیری کند.
← آشنایی با خدمات ترجمه رسمی بیلین